articles_articles
    omiljen

    EEP: etika, estetika i politika: zgrada Prekršajnog suda u Pančevu

    01.jpg
    Članak je koristilo čak 2138+ korisnika
    Projektovanje zgrada pravosudnih ustanova predstavlja specifičan, zahtevan i složen projektni zadatak u savremenom arhitektonskom diskursu. Sa sobom neosporno nosi veliki izazov, naročito za samog projektanta, koliko i određen stepen profesionalne odgovornosti u pristupu projektovanju ne tako česte narudžbine.

    Izbor i tekst: dr Goran V. Anđelković, u.d.i.a.

    Etika, naročito profesionalne prirode, igra glavnu i odlučujuću ulogu pri određivanju i oblikovanju buduće koncepcije arhitektonske kompozicije ove tipologije objekata. Arhitekta je taj koji odgovarajućom estetikom mora da ponudi pravi prostorni odgovor u datom vremenskom kontekstu, poštujući istovremeno prirodu i predviđenu namenu objekta. Imajući u vidu i činjenicu da je reč o državnom naručiocu, značajnu ulogu ima i politika, koja mora da prepozna potrebu za izgradnjom prikladnog i odgovarajućeg fonda za potrebe državnog aparata. Tome je, nema sumnje, doprinela usvojena Nacionalna strategija reforme pravosuđa (2013–2018). Samo harmoničnim skladom (projektantske) etike, estetike (arhitektonskog oblikovanja) i politike (državnog aparata), ključnih komponenata kada je reč o ovoj tipologiji objekata, moguće je postići zavidan rezultat te dobiti naposletku prepoznatljivu i kvalitetnu arhitekturu u prostoru.

    Dosadašnja praksa projektovanja ove tipologije objekata u Srbiji vezana je, još uvek, za period posleratne socijalističke Jugoslavije. Podsećanja radi, tada su zgrade pravosudnih ustanova podizane najčešće u béton brut tehnici, poput čuvene Palate pravde u Beogradu (1962–1973, arh. Zoran Žunković, Mihajlo Živadinović i Božidar Simović), Okružnog suda u Požarevcu (1974–1977, arh. Ljupko Čurčić) i tako dalje. Beton, kao glavni materijal oblikovanja fasadnih pročelja, nije sasvim slučajno izabran. Pored njegove iskrene prirode, bio je takođe reprezent tadašnjeg tehničkog i tehnološkog napretka socijalističkog društva Jugoslavije te jasan odraz praćenja aktuelnih tendencija i tokova savremene arhitektonske prakse na svetskom nivou. Raspadom savezne države, sve češće su se mogle sresti nesrazmernosti namenski projektovanog prostora pravosudnih ustanova, veoma velikog za državni aparat Srbije, i njegovog neracionalnog korišćenja. To je za posledicu imalo prenamenu drugih javnih objekata, poput recimo bivšeg aneksa Osnovne Valjevske banke (1986–1988, arh. Predrag i Nada Đukić) u Valjevu ili pak dugogodišnji podstanarski boravak u zakupljenom prostoru stambenih ili poslovnih zgrada u centru grada, kao što je, na primer, slučaj pravosudnog organa u Pančevu.  

    Širi i uži prostorni kontekst
    Širi i uži prostorni kontekst zgrade Prekršajnog suda u Pančevu (autor: 1x2 studio)

    U južnobanatskom gradu Pančevu, udaljenom oko 13 km od Beograda, projektni biro 1x2 studio, s arhitektom Zoranom Abadićem na čelu, imao je mogućnost projektovanja i izgradnje novog objekta pravosudnog organa. Izbor ovog projektnog biroa nije slučajan. Prethodna rekonstrukcija pomenute Palate pravde, sa in vivo saradnjom starih i živih autora u procesu rekonstrukcije i adaptacije objekta, kao i profesionalno Abadićevo usavršavanje na području ove problematike, koje je rezultiralo značajnim Uputstvom za definisanje modela tipskog suda za osnovni i viši sud Republike Srbije (2014), bile su sasvim dovoljne reference za projektovanje i izgradnju nove zgrade pravosudnog organa u ovom gradu.

    Na mestu porušene stare zgrade fabrike obuće, na uglu ulica Stevana Šupljikca (ujedno evropskog puta E-70) i Milke Marković, koja je dugo bila u ruinirana i napuštena, neretko opasna po slučajne prolaznike, podignuta je nova zgrada Prekršajnog suda. Abadić pri oblikovanju nove zgrade pravosudnog organa polazi od pažljivo prostudiranog i dobro proverenog elementarizma geometrijskih oblika. Za modul uzima pravougaonik, kao osnovni geometrijski oblik koncepcije buduće zgrade Prekršajnog suda, sa približnim odnosima – 1 : 2 (15.84 x 32.72 m) u osnovi, 1 : 4 na glavnom i zadnjem fasadnom pročelju (8.10 m x 32.72 m) te 1 : 2 (8.10 x 15.84 m) na bočnim fasadnim pročeljima. Umesto sokle, uobičajene cezure između tela zgrade i tla u dotadašnjoj projektantskoj praksi, Abadić objekt smelo odiže od terena, stvarajući tako istovremene utiske »lebdenja« čitavog čvrstog i kompaktnog volumena te chiaroscuroa, zapravo diskretnog odnosa svetle bele površine fasade objekta i tamne površine pod senkom. Posebnu pažnju posvećuje pristupu objektu, kao jednoj maloj projektantskoj temi. Iz punog kubusa ispušta mali, tanki »most«, na čijem podestu se spajaju rampa, s jedne, i malo jednokrako stepenište, s druge strane. Оba arhitektonska elementa dodatno su naglašena obostranim niskim tamnosivim betonskim zidićima, kao jasnim i prepoznatljivim asocijativnim simbolom u obliku svoje predviđene osnovne funkcije, s pratećim završnim metalnim rukohvatom, predviđenim za osobe s posebnim potrebama.  

    Detalj sokle i pristupne rampe
    Detalj sokle i pristupne rampe (Foto: 1x2 studio)

    Odnos »punih« i »praznih« površina glavnog fasadnog pročelja, praćen istovremeno i monohromatizmom, predstavlja iskreni odraz predviđenih funkcija unutar objekta. Iza belih »punih« površina predviđeni su prateći pomoćni prostori (toaleti za zaposlene i za osobe s potrebnim potrebama, server-soba, obezbeđenje i arhiva), a iza vertikalnih dvoetažnih transparentnih procepa, zapravo uvećanih tranzena, reminiscentnog elementa iz modernističkog rečnika arhitekture, su glavni prostori (pult za informacije, pošta ili ekspozitura banke, sudska uprava, sudska pisarnica, računovodstvo, administrativno-tehnička služba i sudska odeljenja – kabineti i kabineti-sudnice).

    Glavno fasadno pročelje zgrade Prekršajnog suda u Pančevu
    Monohromatizam glavnog fasadnog pročelja zgrade Prekršajnog suda u Pančevu (Foto: 1x2 studio)

    Izvor inspiracije za upotrebu vertikalnih dvoetažnih transparentnih procepa može se pronaći upravo u srušenom objektu fabrike, tačnije na njegovom ugaonom delu. Shodno tome, može se pretpostaviti da je autor želeo da ovaj motiv iskoristi za novu koncepciju buduće zgrade Prekršajnog suda, kao jedan nematerijalni vid poštovanja i sećanja na zatečeni objekt u ovom prostornom kontekstu. To nije samo puko preslikavanje motiva, već njegova ingeniozna nadgradnja u enterijeru. Tako su svi radni prostori na spratu i međupodest dvokrakog stepeništa odmaknuti od fasadnih staklenih površina. Na taj način je međuspratna konstrukcija u poprečnom pravcu unutar objekta dobila novu vrednost – autonomnost u odnosu na strukturnu »opnu« glavnog i zadnjeg fasadnog pročelja. U estetskom smislu dobijen je, uslovno rečeno, osećaj galerije u radnim prostorima na spratu, dodatno obogaćen drvenom klupom, jedinim toplim materijalom u čistom higijenskom prostoru monohromatskog karaktera, s diskretnom staklenom ogradom na kraju, kao jasnom granicom prema vazdušnom prostoru i vertikalnom transparetnom procepu.

    Enterijer radnog prostora na prvom spratu
    Enterijer radnog prostora na prvom spratu (Foto: 1x2 studio)

    Monohromatizam s glavnog fasadnog pročelja preliva se i na unutrašnjost objekta. Crne i bele podne obloge jasno naglašavaju namenu prostora, a samim tim i njihov značaj u prostorno-funkcionalnoj organizaciji rešenja zgrade. Crna podna obloga javlja se u radnim prostorima prizemlja i prvog sprata, kao i na međupodestu i gazištima dvokrakog stepeništa, a bela u zoni središnjeg koridora i pratećih pomoćnih prostorija. Isti monohromatski motiv, ali ovog puta na vertikalnom planu, nalazi se duž koridora, sa smenom belih površina zidova i crnih metalnih okvira vrata sa staklom. Dodatni »akcent« u širini koridora, posebno naglašen nijansom tamnoplave boje, predstavlja jedini dinamični i pokrenuti element, kako u enterijeru, tako i u arhitektonskoj kompoziciji – lanterna. U spoljašnjem izgledu dominira njena dvovodnost, kao jasan znak autorovog poštovanja postojećeg konteksta s privatnim kućama duž Ulice Milke Marković.  

    Središnji koridor na prvom spratu sa dodatnim »akcentom«
    Središnji koridor na prvom spratu sa dodatnim »akcentom« (Foto: 1x2 studio)

    PROJEKAT

    Pun naziv projekta: 
    Zgrada pravosudnog organa – Prekršajni sud u Pančevu

    Adresa: 
    Ulica Stevana Šupljikca bb, Pančevo, AP Vojvodina, Republika Srbija

    Autori:
    mr Zoran Abadić, d.i.a. (odgovorni projektant) i dr Jelena Bogosavljević, m.i.a. (projektant)

    Investitor: 
    Republika Srbija, Ministarstvo pravde 

    Korisnik: 
    Pravosudni organ – Prekršajni sud u Pančevu

    Autor fotografija objekta: 
    1x2 studio

    Period projektovanja: 
    Oktobar 2015. – septembar 2016. godine 

    Period izgradnje: 
    April 2017. – April 2018. godine

    Površina objekta: 
    Bruto 1.043,17 m² | neto 897,52 m²

    Spratnost objekta: 
    P+1

    Veličina parcele: 
    1.191,00 m²

    OSTALI PROJEKTANTI

    Konstrukcija:
    dr Jefto Terzović, d.i.a.

     

    IZVOĐAČ:

    Građevinski radovi:
    Elkoms d.o.o., Beograd

     

    MATERIJALI:

    Betonska konstrukcija - oplata - 3S standard 21mm 200/50cm:
    Doka Serb d.o.o., Šimanovci, RS

    Betonska konstrukcija:
    Moravacem d.o.o., Popovac, RS

    Obrađena armaptura po specifikaciji investitora:
    Plus ultra export-import d.o.o., Beograd, RS

    Hidroizolacija:
    Best invest, Zemun, RS

    Termoizolacija:
    Krajina inženjering, Batajnica, RS

    Cementa košuljica - brzosušeći cement MAPEI TOPCEM:
    ADITIV BALKAN D.O.O., Vinča, Beograd, RS

    Gips kartonske ploče na čeličnoj pocinkovanoj potkonstrukciji - spušteni plafoni i pregradni zidovi:
    BOHOR d.o.o., Užice, RS

    Krovna membrana - elastična, vodonepropusna, PVC sintetička membrana sa geotekstilom, SIKA PLAN 15G debljine 1,5mm, armirana poliseterskom mrežicom, UV otporna, svetlo sive boje RAL 7047:
    Krajina inženjernig, Batajnica, RS

    Fasadna aluminijumska bravarija - Tehnomarket profili:
    PROIZVODNJA I MONTAŽA ALUMINIJUMSKIH I PVC KONSTRUKCIJA 
    Alkon d.o.o., Pančevo, RS

    Aluminijumska unutrašnja bravarija - Tehnomarket profili:
    PROIZVODNJA I MONTAŽA ALUMINIJUMSKIH I PVC KONSTRUKCIJA 
    Alkon d.o.o., Pančevo, RS

    Završni cementni pod - unutrašnji podni sistemi
    Ultratop MAPEI:
    ADITIV BALKAN D.O.O., Vinča, Beograd, RS

    Završni cementni pod - spoljašnji MAPEI:
    ADITIV BALKAN D.O.O., Vinča, Beograd, RS

    Heterogena akustična PVC podna obloga Tarkett extra:
    Galerija podova d.o.o. za spojašnju i unutrašnju trgovinu, Bačka Palanka, RS

    Keramika:
    Preduzeće za proizvodnju, trgovinu i ulsuge AQUA STILL GROUP d.o.o., Beograd, RS

    Sanitarije:
    Preduzeće za proizvodnju, trgovinu i ulsuge AQUA STILL GROUP d.o.o., Beograd, RS

    Spoljašnje uređenje, saobraćajnice, parking, rampa:
    Inženjering BAMI, jednodomno društvo za proizvodnju, izvođenje radova, trgovinu i usluge d.o.o., Borča, Beograd, RS

    ACO OLEOPATOR-P-FST NS 3/300 separator naftnih derivata od PE prema SRPS EN858-1, sa koalescentnim filterom, sigurnosnim plovkom, protoka 3l/s taložnikom od 450l. Uliv/izliv DN100, bez poklopca. Prečnika 1.32m, visine 1.38m, mase 67kg
    ACO poklopac za separatore OLEOPATOR P prečnika fi 600mm tip BEGU, sa kratkim nadvišenjem od PE, za klasu opterećenja A15 prema EN124, mase 170kg:
    ACO građevinski elementi d.o.o., Beograd, RS

    Molersko-farbarski materijal - unutrašnji radovi 
    JUPOL puna disperzija tonirana po RAL-u:
    Roma company d.o.o., Beograd, RS

    Fasaderski radovi - priprema za završnu obradu - jednokomponentni polimer-cementni reparaturni malter za fina površinska poravnjanja, nivelacije i zapunjavanje pora - Sika MonoTop-620:
    Sika Srbija d.o.o., Šimanovci, RS

    Molersko-farbarski materijal - spoljašnji fasaderski radovi - CERESIT AKRILNA FASADA:
    Roma company d.o.o., Beograd, RS

    Drveni elemnti - podprozorske ploče, sedišta klupe u hodnicima i ploča radnog pulta na ulazu u objekat:
    GREENWOOD ENTERIJER d.o.o., Pančevo, RS

    Izrada i montaža čelične ograde na prilaznoj rampi glavnog ulaza, izrada i montaža čeličnih penjalica sa zaštitom, drvena ograda unutrašnjih stepenica:
    Samostalno metalno-prerađivačka radnja Dalma, Novi Banovci, RS

    Unutrašnja staklena stepenišna ograda: 
    Pavle d.o.o., Pančevo, RS

    ViK instalacije - Peštan, Geberit:
    PROTA INVEST d.o.o., Beograd, RS

    Galerija:

    Izgled glavnog fasadnog pročelja i osnova prizemlja
    Izgled fasadnog pročelja i osnova prizemlja (autor: 1x2 studio)
    Podužni presek i osnova prvog sprata
    Podužni presek i osnova prvog sprata (autor: 1x2 studio)
    Izgled zadnjeg fasadnog pročelja i poprečni presek
    Izgled zadnjeg fasadnog pročelja i poprečni presek (autor: 1x2 studio)
    Detalj tranzena na zadnjem fasadnom pročelju
    Detalj tranzena na zadnjem fasadnom pročelju (Foto: 1x2 studio)
    Središnji koridor, prvi sprat
    Središnji koridor, prvi sprat (Foto: 1x2 studio)
    Zadnje fasadno pročelje, sa dvovodnom lanternom
    Zadnje fasadno pročelje, sa dvovodnom lanternom (Foto: 1x2 studio)
    2138
    Avtor: DaiBau trendovi magazin

    Da li Vam je članak bio koristan?


    Ideje za uređenje doma

    Magazin sa svežim idejama i savetima naših autora za uređenje Vašeg stambenog prostora.

    TRAŽITE DOBRE IZVOĐAČE RADOVA ZA PODRUČJE ARHITEKTURA, ARHITEKTA?

    projekt za građevinsku dozvolu
    izvođački projekt
    projekt za novogradnju
    renoviranje stana
    projekt za upotrebnu dozvolu
    oblikovanje prostora
    tipski projekti
    projekt za rušenje kuće
    idejni tlocrt stanova
    kuća po narudžbini
    arhitektonsko preduzeće
  • Arhitektura, arhitekta Aleksinac
  • Arhitektura, arhitekta Apatin
  • Arhitektura, arhitekta Aranđelovac
  • Arhitektura, arhitekta Bačka Palanka
  • Arhitektura, arhitekta Bačka Topola
  • Arhitektura, arhitekta Bečej
  • Arhitektura, arhitekta Beograd
  • Arhitektura, arhitekta Bor
  • Arhitektura, arhitekta Bujanovac
  • Arhitektura, arhitekta Čačak
  • Arhitektura, arhitekta Ćuprija
  • Arhitektura, arhitekta Gornji Milanovac
  • Arhitektura, arhitekta Inđija
  • Arhitektura, arhitekta Ivanjica
  • Arhitektura, arhitekta Jagodina
  • Arhitektura, arhitekta Kikinda
  • Arhitektura, arhitekta Knjaževac
  • Arhitektura, arhitekta Kovin
  • Arhitektura, arhitekta Kragujevac
  • Arhitektura, arhitekta Kraljevo
  • Arhitektura, arhitekta Kruševac
  • Arhitektura, arhitekta Kula
  • Arhitektura, arhitekta Kuršumlija
  • Arhitektura, arhitekta Leskovac
  • Arhitektura, arhitekta Loznica
  • Arhitektura, arhitekta Negotin
  • Arhitektura, arhitekta Niš
  • Arhitektura, arhitekta Novi Pazar
  • Arhitektura, arhitekta Novi Sad
  • Arhitektura, arhitekta Pančevo
  • Arhitektura, arhitekta Paraćin
  • Arhitektura, arhitekta Pirot
  • Arhitektura, arhitekta Požarevac
  • Arhitektura, arhitekta Preševo
  • Arhitektura, arhitekta Prijepolje
  • Arhitektura, arhitekta Prokuplje
  • Arhitektura, arhitekta Ruma
  • Arhitektura, arhitekta Šabac
  • Arhitektura, arhitekta Senta
  • Arhitektura, arhitekta Šid
  • Arhitektura, arhitekta Sjenica
  • Arhitektura, arhitekta Smederevo
  • Arhitektura, arhitekta Smederevska Palanka
  • Arhitektura, arhitekta Sombor
  • Arhitektura, arhitekta Sremska Mitrovica
  • Arhitektura, arhitekta Stara Pazova
  • Arhitektura, arhitekta Subotica
  • Arhitektura, arhitekta Temerin
  • Arhitektura, arhitekta Trstenik
  • Arhitektura, arhitekta Užice
  • Arhitektura, arhitekta Valjevo
  • Arhitektura, arhitekta Velika Plana
  • Arhitektura, arhitekta Vranje
  • Arhitektura, arhitekta Vrbas
  • Arhitektura, arhitekta Vršac
  • Arhitektura, arhitekta Zaječar
  • Arhitektura, arhitekta Zrenjanin
  • Serbia
    DAIBAU.RS

    Železnička 9
    21000 Novi Sad

    00381 114 300 340

    KONTAKTI

    Potražnje: 00381 114 300 340
    Preduzeća: 00381 114 300 340

    GLOBALNE STRANICE

    www.daibau.com
    www.daibau.at
    www.mojmojster.net
    www.emajstor.hr
    www.daibau.rs
    www.daibau.sk
    www.daibau.ro
    © 2021 DaiBau.rs, Daibau sistem DOO | Sva prava su zadržana