Za područje
    Znamenitosti po Srbiji

    Građevina koja skriva tragičnu sudbinu svojih vlasnika: Dvorac Maldegem u Novom Kneževcu

    novi-knezevac-dvorac.jpg
    Dvorci kao građevine nas, bez sumnje, vraćaju u svet bajki i pružaju apsolutno nesvakidašnje i neponovljivo iskustvo. Otkrivaju nam detalje o raskošnom životu članova veleposedničkih ili plemićkih porodica, tajne skrivene iza njihovih zidina, ali i pojašnjavanju istorijsku epohu u kojoj su bili izgrađeni ili u kojoj su živeli njihovi stanari. Na pomen dvoraca, mnogima se kao prva asocijacija jave palate Severne i Centralne Evrope, međutim ne moramo ići toliko daleko. Na severu Srbije, u Vojvodini, sačuvan je nemali broj dvoraca, a jedan od njih nalazi se u opštini Novi Kneževac. U pitanju je dvorac Maldegem.

    Tekst: Tanja Prolić

    Ova građevina je izgrađena početkom 20. veka, tačnije 1910. godine. Dobio je ime po familiji za koju je izgrađen, belgijskoj grofovskoj porodici Maldegem.

    Turbulentna porodica Maldegem-od uspona i bogatstva, do kraha i siromaštva

    Ova plemićka porodica koja potiče iz zapadne Flandrije, ostvarila je svoj najveći uspon u 16. i 17. veku. Njen prvi član koji je kročio u Tursku Kanjižu, zapravo današnji Novi Kneževac, bio je grof Artur, doktor prava i oficir. U Turskoj Kanjiži je upoznao devojku koju će kasnije i oženiti. Ipak, u ovom gradu se nisu dugo zadržali.

    Nakon venčanja preselili su se u Bratislavu, gde su dobili i sina jedinca. Njihov jedini potomak umire u svojim tridesetim godinama i za sobom ostavlja udovicu sa četvoro dece. Njegova majka, Arturova supruga, skrhana bolom vratila se u svoju rodnu Tursku Kanjižu sa namerom da u njoj podigne sebi letnjikovac. Na svojoj nasleđenoj, porodičnoj zemlji, počela je sa izgradnjom dvorca 1904. godine, ali ga nije završila zbog iznenadne smrti. Dvorac je završen šest godina nakon početka gradnje, budući da je njenu zamisao do kraja dovela snaha, udovica njenog sina, uz pomoć rođaka. Tako se ona sa svoje četvoro dece i preselila u tadašnju Tursku Kanjižu.

    novi-knezevac-dvorac.png
    Foto: dvorcisrbije.rs

    Od četvoro dece, u Turskoj Kanjiži, današnjem Novom Kneževcu, ostalo ih je dvoje, Albertina i Karlo. Upravo je Karlo povezan sa turbulentnom istorijom ovog dvorca. Uprkos tome što je stekao zvanje doktora nauka, nije bio naročio zainteresovan za napredovanje u karijeri, već se posvetio čitanju i lovu, stalno želeći da bude okružen ljudima. Na imaju se nalazio ribnjak, gajile domaće životinje, proizvodile žitarice i povrće.

    Svetski ratovi su doneli, koliko i drugome, devastaciju ovom dvorcu. Nakon Prvog svetskog rata, posed je smanjen. Karlo je bio veliki filantrop i snažni protivnik fašizma, pomagao je Mađarima i Srbima tokom teških, mračnih godina Drugog svetskog rata kada je glad morila stanovništvo. To ga je i dovelo na listu za streljanje zbog čega je bio zatočen na kraju Dugog svetskog rata. Ipak, sigurne smrti je uspeo da se spasi uz pomoć meštana. Međutim, finansijskog kraha nije mogao da se spasi.

    Njegova imovina je pokadena, opljačkane su dragocenosti i umetnička dela, odnet nameštaj, porcelan. Da bi sebi obezbedio egzistenciju, grof je radio različite fizičke poslove. Njegova sestra Albertina poginula je pred kraj Drugog svetskog rata usled pada sa skele.

    Posle Drugog svetskog rata dvorac Maldegem je postao bolnica, a potom mu je namena menjana - bio je internat, uprava policije i banka.

    Arhitektura dvorca Maldegem

    Ovaj dvorac zamišljen je i sagrađen kao slobodnostojeća, prizemna građevina. Početna zamisao je bila da bude izgrađen kao "poljski dvorac". Ovakvi dvorci u eklektičnom stilu bili su vrlo popularni u poslednjoj dekadi 19. i početkom 20. veka.

    Karakteriše ga pravougaoni tlocrt, približno simetričan raspored prostora, sa neznatnim odstupanjima u unutrašnjoj organizaciji.

    dvorac-maldegem-novi-knezevac.jpg
    Foto: Wikipedia

    Glavni ulaz je na podužnoj strani, smešten u plitki, središnji rizalit koji u krovnoj zoni završava balustradom markiranom na uglovima akroterijima, a centralno talasastim, baroknim timpanonom sa vazom na temenu. Na tom nivou, nepravilnom trougaonom atikom, obeleženom sa dva bočna stubića, završavaju se dva plitka rizalita koja se nalaze centralno na bočnim krilima. Ispred glavnog ulaza izvučena je terasa "opasana“ kamenom balustradom.

    Bočno od centralnog ulaza, koji nije odoleo zubu vremena, teče niz od četiri ritmički postavljena lučno završena prozora sa "T" podelom okana. Ispod prozora su ranije bile balustrade.

    Otvori su markirani kaneliranim pilastrima koji imaju secesijski motiv ispusta sa zupčastim nizom, što takođe može da se vidi i iznad otvora na koji je naslonjen kordonski venac.

    Kada je reč o fasadi, ona je po horizontali izdeljena kordonskim profilisanim vencem. Otvori se na prednjoj fasadi ređaju simetrično. Bočne fasade oivičene su kamenom balustradom. Začeona fasada je nakon brojnih izmena sada ravnog, jednostavnog platna.

    Kada je u pitanju krov on je složen, pokriven sa eternit-pločama.

    novi-knezvac-arhitektura.png
    Foto: dvorcisrbije.rs

    Na zidu pored sporednog ulaza i dalje je uzidana mermerna ploča sa reljefnim prikazom Svetog Huberta, zaštitnika lovaca i jelena. Ovu mermernu ploču je majka Karla Maldegema ponela sa svog porodičnog imanja u Erdelju.

    Ovaj dvorac nalazi se u novokneževskom parku kao i dvorci ostalih plemićkih porodica koje su živele u Novom Kneževcu - Servijski-Šulpe, Talijan i Fajlič. U ovom monumentalnom parku i zaštićenom spomeniku pejzažne arhitekture, koji se prostire na skoro 10 hektara, živelo je novokneževačko plemstvo, u zatvorenom krugu raskoši.

    Park obiluje brojnim vrstama egzotičnih biljaka. U njih se ubrajaju i crveni divlji kesten i drvo ginko.

    Ta zelena oaza u Novom Kneževcu nastala je na blago zatalasanom terenu sa malim visinskim razlikama, kao prirodno okruženje dvorca Marka Servijskog, krajem 18. veka. On se potom dalje širio izgradnjom ostalih dvoraca, među kojima je ovaj, porodice Maldegem, poslednji izgrađen.

    Dvorac Maldegem danas

    Dok je dvorac Servijski – Šulpe danas Opštinski sud, u dvorcu Maldegem je decenijama smeštena Narodna biblioteka "Branislav Nušić" i deo kikindskog Narodnog muzeja. Dvorac porodice Maldegem je središte važnih kulturnih dešavanja u Novom Kneževcu. Kulturno je dobro od velikog značaja.

    Česta asocijacija na Novi Kneževac je crvena začinska paprika koja je mnogima omiljeni dodatak jelima od povrća i mesa. Upravo se crvena paprika gajila na imanju Maldegemovih i na nju su bili naročito ponosni.

    Dvorac Maldegem svojom upečatljivom žutom fasadom i impozantnošću predstavlja jedan od najlepših dvoraca Vojvodine. Pored toga, zelena oaza kojom je okružen predstavlja raj za sve ljubitelje prirode i bogatog sveta flore. Dvorci u njegovom neposrednom okruženju zaokružuju celinu i daju slikovit prikaz života plemićkih porodica na severu Banata.

    424
    Autor: DaiBau trendovi magazin

    Da li Vam je članak bio koristan?


    Ideje za uređenje doma

    Magazin pun svežih ideja i saveta naših autora za uređenje vašeg stambenog prostora.

    TRAŽITE DOBRE IZVOĐAČE RADOVA ZA PODRUČJE ARHITEKTURA, ARHITEKTA?

    projektna dokumentacija
    projekt za gradnju
    nacrt za kuću
    dogradnja kuće
    PIR
    enterijerista
    tipski projekti kuće
    projekt rušenja
    raspored prostorija u stanovima
    projektna dokumentacija
    projektantski atelje
  • Arhitektura, arhitekta Aleksinac
  • Arhitektura, arhitekta Apatin
  • Arhitektura, arhitekta Aranđelovac
  • Arhitektura, arhitekta Bačka Palanka
  • Arhitektura, arhitekta Bačka Topola
  • Arhitektura, arhitekta Bečej
  • Arhitektura, arhitekta Beograd
  • Arhitektura, arhitekta Bor
  • Arhitektura, arhitekta Bujanovac
  • Arhitektura, arhitekta Čačak
  • Arhitektura, arhitekta Ćuprija
  • Arhitektura, arhitekta Gornji Milanovac
  • Arhitektura, arhitekta Inđija
  • Arhitektura, arhitekta Ivanjica
  • Arhitektura, arhitekta Jagodina
  • Arhitektura, arhitekta Kikinda
  • Arhitektura, arhitekta Knjaževac
  • Arhitektura, arhitekta Kovin
  • Arhitektura, arhitekta Kragujevac
  • Arhitektura, arhitekta Kraljevo
  • Arhitektura, arhitekta Kruševac
  • Arhitektura, arhitekta Kula
  • Arhitektura, arhitekta Kuršumlija
  • Arhitektura, arhitekta Leskovac
  • Arhitektura, arhitekta Loznica
  • Arhitektura, arhitekta Negotin
  • Arhitektura, arhitekta Niš
  • Arhitektura, arhitekta Novi Pazar
  • Arhitektura, arhitekta Novi Sad
  • Arhitektura, arhitekta Pančevo
  • Arhitektura, arhitekta Paraćin
  • Arhitektura, arhitekta Pirot
  • Arhitektura, arhitekta Požarevac
  • Arhitektura, arhitekta Preševo
  • Arhitektura, arhitekta Prijepolje
  • Arhitektura, arhitekta Prokuplje
  • Arhitektura, arhitekta Ruma
  • Arhitektura, arhitekta Šabac
  • Arhitektura, arhitekta Senta
  • Arhitektura, arhitekta Šid
  • Arhitektura, arhitekta Sjenica
  • Arhitektura, arhitekta Smederevo
  • Arhitektura, arhitekta Smederevska Palanka
  • Arhitektura, arhitekta Sombor
  • Arhitektura, arhitekta Sremska Mitrovica
  • Arhitektura, arhitekta Stara Pazova
  • Arhitektura, arhitekta Subotica
  • Arhitektura, arhitekta Temerin
  • Arhitektura, arhitekta Trstenik
  • Arhitektura, arhitekta Užice
  • Arhitektura, arhitekta Valjevo
  • Arhitektura, arhitekta Velika Plana
  • Arhitektura, arhitekta Vranje
  • Arhitektura, arhitekta Vrbas
  • Arhitektura, arhitekta Vršac
  • Arhitektura, arhitekta Zaječar
  • Arhitektura, arhitekta Zrenjanin
  • Serbia
    DAIBAU.RS

    Svetozara Miletića 28
    21000 Novi Sad

    00381 114 300 340

    KONTAKTI

    Potražnje: 00381 114 300 340
    Preduzeća: 00381 114 300 340

    GLOBALNE STRANICE

    www.daibau.com
    www.daibau.at
    www.mojmojster.net
    www.emajstor.hr
    www.daibau.rs
    www.daibau.sk
    www.daibau.ro
    © 2021 Daibau.rs, Daibau sistem DOO | Sva prava su zadržana